HAYVAN ALIRKEN KÜPE, PASAPORT VE SAĞLIK RAPORU KONTROLÜ
8 Kasım 2026
Bir hayvanı satın aldığında yalnızca hayvanı değil, onun kaydını da devralırsın. Kaydı olmayan ya da kaydı başka bir hayvana ait olan bir hayvan, ileride seni hem maddi hem de hukuki olarak zor durumda bırakabilir. Bu yazıda alım sırasında hangi belgelere bakman gerektiğini anlatıyoruz.
KÜPE NEDEN BU KADAR ÖNEMLİ?
Türkiye'de sığır, manda, koyun ve keçilerin kulak küpesiyle kimliklendirilmesi ve Tarım ve Orman Bakanlığı'nın kayıt sistemlerine işlenmesi zorunludur. Büyükbaşlar TÜRKVET sistemine, koyun ve keçiler ise Koyun Keçi Kayıt Sistemi'ne kaydedilir.
Küpe sayesinde hayvanın doğum tarihi, cinsiyeti, ırkı, hangi işletmede olduğu ve aşı bilgileri takip edilir. Hastalık çıktığında hayvanın nereden geldiği bu kayıtlardan bulunur.
Küpesiz ya da kaydı olmayan bir hayvanı satın alırsan:
- Hayvanı kendi işletmene kaydettiremezsin.
- Kesime, nakle ya da yeniden satışa götürürken sorun yaşarsın.
- Destek ödemelerinden yararlanamayabilirsin.
- Hayvanın çalıntı ya da hastalıklı bir bölgeden gelmiş olma ihtimalini ayırt edemezsin.
KÜPEYİ NASIL KONTROL EDERSİN?
- Küpenin hayvanın kulağında sağlam durduğuna, yeni takılmış gibi kanlı ya da kesik olmadığına bak.
- Küpe numarasını yaz ve satıcıdan hayvanın kayıt bilgilerini iste.
- Küpedeki bilgilerle hayvanın görünüşünü karşılaştır. Kayıtta dört yaşında görünen bir hayvan dişlerine göre çok gençse bir yanlışlık olabilir.
- Satıcının işletme numarasını ve kimliğini sor. Hayvanın kayıtta satıcının işletmesinde görünmesi gerekir.
Emin olamadığında ilçe tarım ve orman müdürlüğünden ya da işletmenin bağlı olduğu veteriner hekimden yardım isteyebilirsin.
HAYVAN PASAPORTU
Büyükbaş hayvanlar için hayvan pasaportu düzenlenir. Pasaportta küpe numarası ve hayvanın temel bilgileri yer alır. Büyükbaş satın alırken pasaportu mutlaka gör ve küpe numarasının pasaportla aynı olduğunu kontrol et. Satış tamamlandığında hayvanın kayıtta senin işletmene geçmesi gerekir. Bu işlemin nasıl yapılacağını ilçe tarım müdürlüğüne sorabilirsin.
VETERİNER SAĞLIK RAPORU
Hayvanlar başka bir işletmeye, başka bir ile ya da hayvan pazarına götürülürken veteriner sağlık raporu gerekir. Bu rapor, hayvanın yola çıkmadan önce sağlık açısından kontrol edildiğini ve bulaşıcı bir hastalık nedeniyle karantina altında olmayan bir yerden geldiğini gösterir.
Rapor belirli bir süre için geçerlidir ve yalnızca üzerinde yazan hayvanlar için kullanılır. Bu yüzden:
- Raporu hayvan yola çıkmadan önce alın.
- Rapordaki küpe numaralarının yüklenen hayvanlarla aynı olduğuna bak.
- Yolda kontrol yapılırsa raporu gösterebilmek için yanında bulundur.
AŞI VE TESTLER
Damızlık ya da süt hayvanı alıyorsan hayvanın şap gibi zorunlu aşılarının yapılıp yapılmadığını sor. Bazı hastalıklar için yapılan testlerin sonuçlarını görmek de seni korur. Bu bilgiler genelde kayıt sisteminde yer alır, satıcı da işletmesinin veteriner hekiminden alabilir.
KISACA YAPILACAKLAR
- Küpesiz ya da kayıtsız hayvan alma.
- Küpe numarasını yaz ve kayıtla eşleştiğini kontrol et.
- Büyükbaşta pasaportu gör.
- Nakil varsa veteriner sağlık raporunu yola çıkmadan al.
- Aşı ve test bilgilerini sor.
- Satıştan sonra hayvanın kaydının senin işletmene geçtiğinden emin ol.
EN ÇOK SORULAN SORULAR
Küpesi düşmüş bir hayvanı alabilir miyim?
Küpe düştüyse satıcının yeni küpe için başvurması gerekir. Kaydı yenilenmeden hayvanı satın almaman daha güvenli olur.
Hayvanı aynı köyde başka birine satarsam rapor gerekir mi?
Hayvanın işletmesi değiştiğinde kaydın da değişmesi gerekir. Rapor ve kayıt işlemleriyle ilgili güncel kuralları ilçe tarım müdürlüğünden öğrenmek en doğrusu.
Veteriner sağlık raporunu nereden alırım?
İl ya da ilçe tarım ve orman müdürlüklerinden veya bu işe yetkili veteriner hekimlerden alınır. Nereden alacağını önceden sorup randevu almak zaman kazandırır.
Kayıtta satıcının adı görünmüyorsa ne yapmalıyım?
Hayvanın kayıtta başka birinin işletmesinde görünmesi ciddi bir uyarı işaretidir. Durumu netleştirmeden ödeme yapma.
İlanda küpe numarasını yazmalı mıyım?
Çiftçi Pazarım'da ilan verirken küpe numarasını yazabilirsin. Bu bilgi yalnızca site yönetimi tarafından görülür, ilanda herkese açık gösterilmez.
Çiftçi Pazarım'da büyükbaş ve küçükbaş ilanlarını inceleyebilir, satıcılarla doğrudan görüşebilirsin. Hayvanın varsa ilk 3 ilanını ücretsiz ver.
